نگاهی به کنسرت ناظری وگروه کابوکی

"ما برای برپايی اين کنسرت خيلی تلاش کرديم . حتی تا قبل از برگزاری، دو بار کنسرت برهم خورده بود، اما ما هم فرزند اين آب و خاکيم و ياد گرفته ايم که چگونه جنگ و جدل کنيم و در نهايت کنسرت را برگزار کرديم."

اين سخنان را شهرام ناظری در ابتدای آخرين شب کنسرت خود در مجموعه ورزشی انقلاب گفت، مکانی که نزديک به ده سال قبل نيز نخستين بار با کنسرت وی به عنوان يکی از ورزشگاههای مناسب برای کنسرتهای موسيقی شناخته شد.

شهرام ناظری گفت که به دليل تاخير يک ساعته در برگزاری کنسرت، برنامه گروه را بدون آنتراکت و تنفس اجرا خواهد کرد و سپس به اتفاق گروه نه نفره اجرای خود را آغاز کردند.

اجرای قطعات آلبوم ای لوليان

برخلاف آنچه که در اطلاعيه های پيش از کنسرت آمده بود، برنامه کنسرت ناظری تکراری نبود.

در آن اطلاعيه آمده بود که وی قطعاتی از ساخته های قديمی خود را اجرا خواهد کرد. اما ناظری با اجرای قطعاتی تازه از آخرين کارهای خود و نيز اجرای قطعه زمستان (با شعر مهدی اخوان ثالث) با سازهای سنتی و نيز قطعاتی از موسيقی کردی نشان داد که گروه نه نفره اش برای آماده ساختن اين قطعات تمرينات فشرده و مداومی را پشت سر گذاشته اند.

کنسرت با قطعه ای در نغمه دشتی آغاز شد، اين قطعه تصنيفی بود به نام سرمست بر روی شعری از مولانا که پيش از اين توسط گروه دستان در آخرين کارشان با ناظری (لوليان) به اجرا درآمده بود.

استفاده از ريتمهای تند و نيز ضربآهنگ پر و استوار از ويژگی های اين قطعه بود که با همان تنظيم گروه دستان اجرا شد. تنها تفاوت اين اجرا با اجرای گروه دستان در اضافه شدن ساز نی به گروه بود.

پس از آن قطعات ديگر همان آلبوم به ترتيب اجرا شد. قطعاتی که شاخص ترين آن ضربی دشتی است که براساس تمی محلی از سوی حميد متبسم بازسازی و تنظيمی مجدد شد.

در ميانه های قطعات هم ناظری به خواندن آواز در برخی از گوشه های نغمه دشتی و نيز آواز شور می پرداخت. گروه نه نفره شهرام ناظری که عمدتا چهره های جوان اما مستعد تکنوازی موسيقی سنتی چند سال اخير را شکل می دهند، نشان داد که تمرينات فشرده و منظمی را پشت سر گذاشته است.

اجرای زنده و هماهنگ برخی از اين قطعات، که از پيچيدگی تکنيکی بسيار بالايی برخوردارند، از توان تکنيکی و نيز هماهنگی گروهی نوازندگان حکايت می کرد. گروه البته در ميانه های اجرای قطعه ضربی دشتی، اندکی ناهماهنگی داشت که در نهايت و بدون افتادگی از ريتم به کار خود ادامه داد.

زمستان اخوان ثالث

اجرای قطعه زمستان بر روی شعری از مهدی اخوان ثالث بخش بعدی برنامه گروه ناظری بود. اين قطعه ۲۰ سال قبل با تنظيم و آهنگسازی محمدرضا درويشی و توسط ارکستر بزرگی از سازهای سنتی و کلاسيک به صورت آلبوم به بازار موسيقی عرضه شده بود.

ناظری پيشتر در مصاحبه ای که با نگارنده داشت گفته بود که انتشار آن آلبوم هم بدون آنکه ميکس نهايی کار صورت بگيرد به بازار موسيقی عرضه شده بود.

اکنون ناظری همان اجرا و تنظيم را با سازها و حسی سنتی اجرا کرد. حس صحنه ای کار بسيار جالب توجه بود. فضای کلی قطعه زمستان از لحنی حماسی برخوردار است و تاکيد بر سازهای کوبه ای چون دف و تمبک و دادن نقشی جدی به اين دو ساز به همراه ساز کششی کمانچه بار عاطفی و حماسی اين قطعه را بالا برده بود، ضمن آنکه نبايد از تنظيم دقيق و شنيدنی محمد رضا درويشی بدون اعتنا گذشت.

اين تنظيم با سازهای سنتی هم هماهنگ و در نهايت سبب شد تا تماشاگران و شنوندگان کنسرت چند بار در ميانه های کنسرت تحت تاثير قرار بگيرند و به تشويق و دست زدن بپردازند.

قطعات کردی

اجرای قطعات کردی از جمله برنامه های ثابتی است که شهرام ناظری در کنسرت هايش اجرا می کند. تفاوت اين اجرا با اجراهای گذشته ناظری از قطعات کردی در اين بود که اين بار وی بخشی مهم از کنسرت را به اجرای قطعاتی تازه تنظيم شده از اين گونه موسيقايی اختصاص داد.

اين درحالی بود که در کنسرتهای اخير وی بيشتر به اجرای يکی، دو قطعه يا تصنيف کردی معروف، آن هم به تقاضای تماشاگران می پرداخت. ناظری پيش از اجرای قطعات گفت که اين بار می خواهد دو ساز که در موسيقی کردی کاربردهای فراوانی دارند را به جامعه موسيقی معرفی کند.

وی گفت که پيش از اين ساز تنبور را در کنسرتهايش معرفی کرده بود، و اين بار دو ساز ديوان و نيز بالابان را معرفی می کند.

ديوان سازی است مضرابی که صدايی بين سه تار و تار دارد و البته پيش از اين هم توسط گروههای ديگر موسيقی ايرانی، از جمله گروه ارغنون با صدای حسام الدين سراج، در ساختار ارکستر موسيقی ايرانی به کار گرفته شده بود.

بالابان هم که سازی بادی است اگرچه ريشه ای ايرانی دارد، اما بيشتر در کشورهای ترکيه و نيز ارمنستان به کار گرفته می شود.

استقبال از کنسرت ناظری به حدی بود که مدير برنامه هايش اعلام کرد که در صورت دريافت مجوز می تواند اواخر هفته جاری هم اين اجرا را برای چند شب تکرار کند.

در گروه موسيقی همراه ناظری که به گروه کاپوکی معروف است، نوازندگانی چون صابر نظرگاهی: تار و ديوان، شهرام محمدی: تار و دهل، راشد باباشهابی: کمانچه، فردين کريم خاوری: سه تار و جره، آرمان سيگارچی: عود،فردين لاهور پور: نی، بالابان و ديوان، پژهام اخواص: تنبک و پنداريک، سياوش ناظری: دف به اجرای برنامه پرداختند.

کنسرت شهرام ناظری در ورزشگاه انقلاب در حالی برگزار شد که در چند روز اخير حسام الدين سراج از برگزاری کنسرت به دليل دير آماده شدن مجوز، انصراف داد و عاليم قاسم اف هم به دليل صادر شدن ديرهنگام مجوز برگزاری آن را سه هفته به تاخير انداخت.

موسیقی پاپ درگفت و گو با بابک بیات

یکی دو هفته ای است که بابک بیات آهنگساز نام آشنای موسیقی به کشور بازگشته است . هفته گذشته دوست گرامیم آرش نصیری گفت وگویی طولانی از این آهنگساز را برایم آورد که به همراه یادداشتی در صفحه پنج شنبه کار کردیم . گفت و گو نکته تازه ای ندارد اما تجدید دیداری است با یکی از چهره های شاخص آهنگسازی موسیقی پاپ . بر این گفت وگو یادداشتی نوشته ام که می خوانید.